Επιστράτευση και τσαμπουκάδες!

Η απόφαση της ΟΛΜΕ να προτείνει απεργία των καθηγητών μέσα στις εξετάσεις, όπως βέβαια και η προληπτική επιστράτευση πυροδότησαν ακραίες και αλληλοσυγκρουόμενες αντιδράσεις. Στις αριστερές ιστοσελίδες αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία να ανατραπεί «το μνημονιακό καθεστώς».
Ενας ευφάνταστος αρθρογράφος μάλιστα προτείνει στους μαθητές να καταλάβουν τα σχολεία, στους ταξιτζήδες και στους... ποδηλάτες να τα προστατεύουν από την αστυνομία, στους δημοσιογράφους της ΕΡΤ να μποϊκοτάρουν τη μετάδοση των θεμάτων, στους καλλιτέχνες να ετοιμάσουν μεγάλες συναυλίες και βέβαια στους συνδικαλιστές να παραλύσουν τη χώρα! Στον αντίποδα, ήδη στο Ιντερνετ φτιάχτηκε ομάδα εθελοντών - επιτηρητών με 800 συμμετοχές προκειμένου να περιφρουρηθούν και να γίνουν κανονικά οι εξετάσεις.
Αν τα παίρναμε τοις μετρητοίς, θα πίστευε κανείς ότι έχουμε την ελληνική εκδοχή της Γενικής Απεργίας του 1926 που συγκλόνισε την Αγγλία και τελικά έσπασε, αφού πρώτα ομάδες εθελοντών είχαν αναλάβει να διασφαλίσουν τη λειτουργία στοιχειωδών υπηρεσιών.
Απέχουμε πολύ βέβαια. Συν τοις άλλοις γιατί από τις εκλογές και μετά η πλειονότητα του κόσμου -ενδεχομένως και η πλειονότητα των καθηγητών- δείχνει να μην είναι καθόλου διατεθειμένη να πάρει μέρος σε κινητοποιήσεις και πολύ περισσότερο να αποτελέσει το πρόσχημα για την επανάληψη επεισοδίων όπως πέρσι που κάηκε το κέντρο.
Από την άλλη πλευρά βέβαια δεν μπορεί κανείς να μην παρατηρήσει ότι η χώρα λειτουργεί όλο και πιο πολύ μέσα από τη λογική έκτακτων μέτρων. Εκτακτων μέτρων στη Βουλή, όπου το νομοθετικό έργο γίνεται με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου, που εγκρίνονται στη συνέχεια με τη διαδικασία του κατεπείγοντος. Και έκτακτων μέτρων στην κοινωνία: επιστράτευση των ναυτεργατών, επιστράτευση των εργαζομένων στο μετρό και τώρα επιστράτευση των καθηγητών στα σχολεία.
Στη συγκεκριμένη απεργία υπάρχουν ασφαλώς σκοτεινά σημεία. Οπως για παράδειγμα η υποψία ότι η ΟΛΜΕ επιδίωξε κατά κάποιο τρόπο την επιστράτευση γιατί γνώριζε ότι η πρότασή της για απεργία θα προκαλούσε αντιδράσεις και μεταξύ των καθηγητών. Κι ακόμα ότι οι συνδικαλιστικές παρατάξεις (ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ) κάνουν επίδειξη αδιαλλαξίας εν όψει του συνεδρίου τους το καλοκαίρι. Από την άλλη πλευρά πάλι πολλοί αναρωτιούνται γιατί έπρεπε να ανακοινώσει τώρα η κυβέρνηση την αύξηση των ωρών διδασκαλίας.
Ομως αυτά είναι δευτερεύοντα. Η ουσία είναι ότι στις σημερινές συνθήκες η κυβέρνηση εκτιμά -φοβούμαι δικαίως- ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για κινητοποιήσεις που θα μπορούσαν να μας γυρίσουν πίσω στο κλίμα του 2011 ή του 2012. Ετσι οι επιλογές της και οι επιλογές όλων όσοι πιστεύουν στην ανάγκη να πετύχουμε τους στόχους που έχουμε συμφωνήσει με τους εταίρους, προκειμένου να βγούμε από το Μνημόνιο, είναι λίγο-πολύ υποχρεωτικές. Με δεδομένο βέβαια ότι η οικονομία κινείται ακόμα στην κόψη του ξυραφιού και ότι κάθε ανατροπή -ας πούμε η αναβίωση της αμφιβολίας για το αν η Ελλάδα θα τα καταφέρει ή ένα νέο χτύπημα στον τουρισμό- θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκτροχιασμό.
Μέχρι σήμερα, με την αποφασιστικότητα που έχει δείξει ο κ. Σαμαράς, φαίνεται ότι το έχει πετύχει και μάλιστα με ελάχιστο πολιτικό κόστος - ίσως και με πολιτικό όφελος, αν κρίνουμε από τη στασιμότητα του ΣΥΡΙΖΑ. Μην τρέφουμε αυταπάτες ωστόσο. Τέτοιου είδους νίκες μπορεί πολύ εύκολα να αποδειχθούν πύρρειες. Οι πολίτες καταλαβαίνουν ότι οι έκτακτες διαδικασίες και τα έκτακτα μέτρα προβλέπονται στο Σύνταγμα ακριβώς για έκτακτες συνθήκες, όπως αυτές που ζούμε σήμερα. Καμιά κυβέρνηση όμως δεν κέρδισε εκλογές με τον τσαμπουκά. Κι η γραμμή που χωρίζει τις δύο εκδοχές είναι πιο λεπτή απ' ό,τι νομίζουμε!

ΕΘΝΟΣ 13/5/13

Αισιοδοξία, αλλά οι δύσκολες αποφάσεις είναι μπροστά μας!

Τρία και πλέον χρόνια τώρα, με καταθλιπτική συνέπεια, μήνας μπαίνει μήνας βγαίνει και τα νέα για την οικονομία, πολύ περισσότερο δε για την ανεργία, πάνε από το κακό στο χειρότερο. Στην αρχή πολλοί, η πλειονότητα ίσως των πολιτών, περίμεναν ότι κρίση είναι, θα περάσει. Σε ένα-δύο χρόνια το πολύ. Διαψευστήκαμε παταγωδώς. Σήμερα που κάποιοι -του γράφοντος περιλαμβανομένου- βλέπουν σημάδια βελτίωσης, είναι φυσικό να αντιμετωπίζονται με καχυποψία. Η κρίση μάς έχει γίνει κάτι σαν δεύτερη φύση. Ομως όλοι κινδυνεύουμε από το ίδιο λάθος: προσπαθούμε να προβλέψουμε το μέλλον με βάση την εμπειρία μας από το παρελθόν. Και η οικονομία σε περιόδους καμπής έχει αποδείξει ότι γίνεται απρόβλεπτη.
Είναι χαρακτηριστική η απορία της βασίλισσας της Αγγλίας προς τους οικονομολόγους της πατρίδας της: πώς κανείς σας δεν προέβλεψε την επερχόμενη κρίση. Οπως ασφαλώς την ίδια απορία θα μπορούσε να εκφράσει ο Γιαπωνέζος αυτοκράτορας που βλέπει την οικονομία της χώρας του να παραμένει σε πρωτοφανή στασιμότητα για πάνω από μία δεκαετία. Τι θα γίνει λοιπόν στην Ελλάδα; Μπορούμε να προβλέψουμε ανάκαμψη μέσα στο 2014 όπως προβλέπουν οι κ. Σαμαράς και Στουρνάρας μαζί με τους περισσότερους Ευρωπαίους αξιωματούχους;
Υπάρχει πράγματι μια σειρά από στοιχεία που επιτρέπουν μια σχετική αισιοδοξία. Η εξόφληση χρεών του Δημοσίου, η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, η βελτίωση των εξαγωγών, η πιθανή πλέον επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος και ίσως περισσότερο από όλα η αναμενόμενη καλή τουριστική χρονιά, μπορεί να βάλουν τέλος στην πτώση.
Ακόμα πιο σημαντική, ωστόσο, μπορεί να αποδειχθεί η αλλαγή στο οικονομικό κλίμα, η αίσθηση βεβαιότητας για την παραμονή στο ευρώ και για τις προοπτικές της οικονομίας. Ιδίως αν είναι σωστή η άποψη ότι η μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια της κρίσης προήλθε σε μεγάλο βαθμό όχι από κάποιους λάθος «πολλαπλασιαστές», αλλά από τις συνθήκες αβεβαιότητας που τα απανωτά λάθη -δικά μας και των εταίρων- προκάλεσαν γύρω από την ελληνική οικονομία.
Με όλα αυτά και με δεδομένες φυσικά τις αβεβαιότητες -τι θα γίνει στην Ευρώπη, σε ποιο βαθμό θα διατηρηθεί στην Ελλάδα η πολιτική και κοινωνική συνοχή-, παραμένει ρεαλιστικό να προβλέψει κανείς ότι πιθανώς να έχουμε πιάσει πάτο, πιθανώς να περάσουμε σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης το 2014. Μετά όμως τι; Μας περιμένει άραγε μια δεκαετία ημιστασιμότητας, με την ανεργία σε διψήφια ποσοστά, να αγκομαχάμε να επιστρέψουμε εκεί που ήμασταν;
Εντάξει, όταν δεν ξέρουμε τι θα συμβεί τον επόμενο χρόνο, είναι αστείο έως προκλητικό να προσπαθούμε να προβλέψουμε τι θα συμβεί την επόμενη δεκαετία. Η περιοχή μας ειδικεύεται στα απρόοπτα. Από την άλλη πλευρά, είναι φανερό ότι οι δύσκολες αποφάσεις είναι μπροστά μας. Και δεν θα είναι να κόψουμε τους μισθούς ή τις συντάξεις - αυτά υπαγορεύονται τελικά από την οικονομική πραγματικότητα. Θα είναι το μοντέλο ανάπτυξης που θέλουμε να ακολουθήσουμε. Οχι ότι υπάρχουν άπειρες επιλογές μπροστά μας. Για την ώρα, ωστόσο, ειδικευόμαστε σε υποκατάστατα της πραγματικότητας: οι υδρογονάνθρακες, οι γερμανικές αποζημιώσεις, η διαγραφή του χρέους!

ΕΘΝΟΣ 12/5/13

Στις ουρές η Ελλάδα αναστενάζει!

Εχετε δοκιμάσει να πληρώσετε την Εφορία; Αν είστε μισθωτός, όπως και ο γράφων, τα πράγματα είναι σχετικά απλά. Από εκεί και πέρα ωστόσο μια απλή πληρωμή μπορεί να αποδειχθεί μια μικρή περιπέτεια -ασήμαντη ίσως μπροστά στα προβλήματα του τόπου-, αλλά ενδεικτική για την περίφημη καθημερινότητα και για το πώς επηρεάζει ενδεχομένως και τα μεγάλα.
Το ανακάλυψε πρόσφατα η Μαρία -ψευδώνυμο- η οποία είχε την ατυχία να δουλέψει στο εξωτερικό και να διατηρεί λογαριασμό σε ξένη τράπεζα. Η λίστα Λαγκάρντ; Καμία σχέση. Ολα δηλωμένα και εδώ και δύο χρόνια πληρώνει κανονικά φόρο για τους τόκους - μιλάμε για κάποιες εκατοντάδες ευρώ.
Ξεκίνησε λοιπόν πριν από μερικές εβδομάδες να πάει στην Εφορία της να πληρώσει για να έρθει αντιμέτωπη με την πρώτη έκπληξη. Η Εφορία ήταν κλειστή γιατί είναι υπό συγχώνευση.
Δεν μπορούσε ωστόσο να πάει στην καινούργια της Εφορία -όπως ενημέρωνε ένα χαρτάκι κολλημένο στην πόρτα γιατί βέβαια τα τηλέφωνα της Εφορίας δεν απαντούσαν- πριν περάσει μία εβδομάδα.
Νέα, δεύτερη απόπειρα, αφού πέρασε το προβλεπόμενο διάστημα. Πάει στην καινούργια Εφορία, όπου βέβαια βρίσκεται αντιμέτωπη με θηριώδεις ουρές: όλοι όσοι είχαν έρθει από την παλιά Εφορία που είχε παραμείνει κλειστή προκάλεσαν συνωστισμό. Ρωτά σε ποια ουρά πρέπει να κάτσει και, καθώς είναι σε προχωρημένη εγκυμοσύνη, ρωτά ξανά εάν είναι βέβαιοι για να μην ταλαιπωρηθεί άδικα. «Σίγουρα» της απαντούν, αλλά, όπως καταλαβαίνετε, όταν έπειτα από μία ώρα φτάνει στο γκισέ, ανακαλύπτει ότι της είχαν πει λάθος.
Διαμαρτύρεται εις μάτην, νέα ουρά και βέβαια νέα έκπληξη. Η βεβαίωση της τράπεζας για τους τόκους με την οποία πλήρωνε όλα τα προηγούμενα χρόνια -ένα εξτρέ από υπολογιστή- δεν γίνεται δεκτή. Θέλουμε χαρτί με σφραγίδα και επίσημη μετάφραση, της λέει μια υπάλληλος και στις διαμαρτυρίες της προσθέτει: «αυτά παθαίνει κανείς αν θέλει λογαριασμό στο εξωτερικό».
Απόπειρα τρίτη λοιπόν, αφού έχουν μεσολαβήσει αρκετές ημέρες και πλέον είναι αναγκασμένη να πληρώσει και πρόστιμο. Ναι, και η τρίτη απόπειρα είναι αποτυχημένη, αυτή τη φορά «γιατί έχει πέσει το σύστημα». Για να μην την ξαναπάθει, ζητά από μια υπάλληλο ένα τηλέφωνο να βεβαιωθεί, όταν ξανάρθει, ότι λειτουργεί κανονικά η Εφορία. Της το δίνουν με τη διαβεβαίωση ότι «στο τηλέφωνο αυτό απαντούν».
Κατεβαίνει στην είσοδο και έχει την έμπνευση να καλέσει το τηλέφωνο, στο οποίο βέβαια δεν απαντά κανείς. Ξανανεβαίνει, απευθύνεται στην υπάλληλο και μπροστά της καλεί το τηλέφωνο, το οποίο ανακαλύπτει ότι χτυπά στο διπλανό -άδειο- γραφείο! «Δεν είναι δικό μου» της δικαιολογείται, κάπως αμήχανα είναι η αλήθεια!
Για την ώρα βρισκόμαστε εκεί, εν όψει της τέταρτης απόπειρας, η οποία ενδεχομένως να αποδειχθεί επιτυχής. Υπάρχουν φυσικά και πολλές άλλες ιστορίες. Της Εύης για παράδειγμα που θέλει να πουλήσει ένα διαμέρισμα. Είναι στο όνομά της, ανακάλυψε όμως όταν πήγε στην Εφορία ότι τη βεβαίωση για την πληρωμή του ΕΤΑΚ πρέπει να τη ζητήσει ο σύζυγός της.
Ή της Σοφίας, που πλήρωνε τόσα χρόνια τις ασφαλιστικές εισφορές για την οικιακή βοηθό μέσα από το Ιντερνετ, ξαφνικά όμως κάποιοι αποφάσισαν ότι πρέπει να πηγαίνει αυτοπροσώπως στην τράπεζα μαζί με την οικιακή βοηθό να καταθέτει την εισφορά και τον μισθό! Σαν να μας θέλουν επίτηδες στις ουρές! Και πρέπει η κατάσταση να φτάνει στο απροχώρητο, όπως προχθές με τους ασφαλισμένους του Δημοσίου, στον ΟΠΑΔ, για να πάρουν στοιχειώδη και αυτονόητα μέτρα. Να κάνουν τη δουλειά τους δηλαδή!

ΕΘΝΟΣ 11./5/13

Αδιόρθωτοι συνδικαλιστές!

Αν ήμουν καθηγητής θα είχα, φαντάζομαι, πολλούς λόγους να είμαι δυσαρεστημένος. Ο κυριότερος η απαξίωση του επαγγέλματός μου μέσα από ένα σύστημα που δεν δίνει το παραμικρό κίνητρο και καμιά ανταμοιβή σε όσους προσπαθούν να ανταποκριθούν με επάρκεια, αν όχι με αυταπάρνηση, στις τόσο μεγάλες απαιτήσεις του λειτουργήματός τους.
Γι' αυτή την απαξίωση την πρώτη και μεγαλύτερη ευθύνη φοβάμαι ότι την έχουν τα παιδιά, δηλαδή εμείς οι γονείς. Το εκπαιδευτικό μας σύστημα όλες αυτές τις δεκαετίες προσαρμόστηκε σε μια μονοδιάστατη αντίληψη για τη μόρφωση, που δεν είναι άλλη από ένα πτυχίο-διαβατήριο για επαγγελματική απασχόληση. Κατά προτίμηση μάλιστα με εξίσου κατοχυρωμένα «επαγγελματικά δικαιώματα». Στην πράξη το σχολείο παρέδωσε τη θέση του στο φροντιστήριο.
ΣΕ αυτή την κατάσταση βέβαια συμμετείχαν εθελοντικά και συχνά με ενθουσιασμό και οι καθηγητές, που με αυτόν τον τρόπο κατάφερναν για πολλά χρόνια να πολλαπλασιάζουν το εισόδημά τους μέσα από τα ιδιαίτερα. Οσο για τους συνδικαλιστές, το μόνο που επιδίωξαν διαχρονικά ήταν να διατηρηθούν τα πράγματα ως έχουν, διεκδικώντας απλώς αυξήσεις μισθών και προσλήψεις. Η κρίση τα παρέσυρε κι αυτά.
Αν νοιάζονταν πράγματι για την παιδεία, θα ήταν αυτοί στην πρωτοπορία της αναζήτησης τρόπων για να αποκτήσει ξανά ζωή το σχολείο και ιδιαίτερα το λύκειο. Οπως για παράδειγμα με το Διεθνές Μπακαλορεά, πιο γνωστό ως «I.B.».
Αρχικά κατάφεραν, με την απειλή της απεργίας, να μείνει εκτός δημόσιου σχολείου. Υιοθετήθηκε, ωστόσο, αρκετά χρόνια τώρα, από τα ιδιωτικά σχολεία και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία, προσφέροντας γνώσεις αλλά και επιτρέποντας στους μαθητές να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους.
Ενδιαφέρθηκαν να αξιολογήσουν αυτή την εμπειρία; Να δουν πώς θα μπορούσε ίσως να βελτιώσει και το δικό μας σύστημα; Να αντιγράψουν έστω τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του; Οχι, βέβαια. Εμείς είμαστε καλύτεροι από τους κουτόφραγκους και σχεδόν όλο τον κόσμο που το έχει υιοθετήσει.
Τέτοια συνδικαλιστική τύφλα. Γιατί, βέβαια, η αναβάθμιση του σχολείου θα σήμαινε και αναβάθμιση του επαγγέλματός τους. Και αναβάθμιση δεν είναι να φτιάχνουμε τεχνητά μικρές τάξεις ή να μειώνουμε το ωράριο διδασκαλίας για να «χρειάζονται» περισσότερες προσλήψεις. Αναβάθμιση είναι ένα σχολείο ανοιχτό στον κόσμο, που θα δίνει στους μαθητές -εδώ υπεισέρχεται και η δική μας ευθύνη, των γονιών- το «πολιτισμικό κεφάλαιο» που είναι τόσο πολύ πιο απαραίτητο και για μια επιτυχημένη επαγγελματική καριέρα.
Οσο για τα καθαυτά αιτήματά τους θα πρέπει να είναι πλέον σαφές ακόμα και στους συνδικαλιστές ότι για σχεδόν ολόκληρη την υπόλοιπη κοινωνία είναι απολύτως ακατανόητα. Για τις δύο επιπλέον ώρες διδασκαλίας ούτε να το συζητάμε. Οταν είμαστε κάτω από τον μέσον όρο του ΟΟΣΑ, ένα τέτοιο αίτημα δεν έχει το παραμικρό ηθικό έρεισμα.
Η ΟΛΜΕ, βέβαια, λέει εντελώς υποκριτικά ότι αυτό το θέμα είναι «δευτερεύον» και ότι τους ενοχλούν οι... επιπτώσεις του. Οχι Γιάννης, Γιαννάκης. Θέλουν, δηλαδή, να συνεχίσουμε να δημιουργούμε τεχνητές ανάγκες αναπληρωτών και τεχνητά κενά, γιατί δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα. Μαζί τους. Δυστυχώς, δεν υπάρχουν χρήματα.
Αντιθέτως, φαίνεται πιο λογική η ανησυχία των καθηγητών για τον τρόπο που θα γίνουν οι υποχρεωτικές μεταθέσεις όσων κριθεί ότι πλεονάζουν - μετά την αύξηση των ωρών διδασκαλίας. Παρότι θα είναι στην ίδια εκπαιδευτική περιφέρεια, μπορεί να υπάρξουν αδικίες και αναστάτωση χωρίς πάντα υπαρκτό λόγο. Από την άλλη πλευρά βέβαια, οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα που θα αντιμετώπιζαν ανάλογο πρόβλημα, πιθανότατα θα έχαναν τη δουλειά τους!

ΕΘΝΟΣ 10/5/13

Να σηκωθούν να φύγουν!

Σοφή μου φαίνεται η απόφαση του προέδρου της Κίνας να υποχρεώσει όλους τους αξιωματικούς του «Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού», ακόμα και τους στρατηγούς, να υπηρετούν ανά τακτά χρονικά διαστήματα και για ένα δεκαπενθήμερο ως απλοί στρατιώτες, με τον μισθό του νεοσυλλέκτου, στους κοιτώνες των νεοσυλλέκτων και χωρίς κανένα ειδικό προνόμιο. Και απόλυτα χριστιανική, μέρες που είναι.
«Καθώς θέλετε ίνα ποιώσιν υμίν οι άνθρωποι και υμείς ποιείτε αυτοίς ομοίως», δίδαξε επί του Ορους ο Χριστός. Και ο καλύτερος τρόπος για να καταλάβουμε τις συνέπειες των έργων και των λόγων μας δεν είναι άλλος από το να μπούμε στη θέση του «άλλου».
Πολύ θα είχε ωφεληθεί η πολιτική μας ζωή αν ορισμένοι εκ των ηγετών μας μπορούσαν να το κάνουν. Αλλά και οι πνευματικοί μας ηγέτες - η κ. Δημουλά για παράδειγμα, που μοιράστηκε μαζί μας τις σκέψεις της για τη γειτονιά της, την τόσο ταλαιπωρημένη Κυψέλη.
Ο τρόπος που αντιμετωπίστηκαν οι δηλώσεις της από ορισμένους -ηλεκτρονικό λιντσάρισμα το αποκάλεσαν- είναι ενδεικτικός της εποχής. Ψάχνουμε να βρούμε δήθεν ρατσιστικές απόψεις πίσω από κάθε αποστροφή του λόγου για να καταγγείλουμε και να κατακεραυνώσουμε. Ετσι μόνο αισθανόμαστε δικαιωμένοι, αρνητικά. Ποτέ θετικά.
Από την άλλη πλευρά, βέβαια, άλλο ιδιωτικός και άλλο δημόσιος λόγος. Ιδίως για έναν άνθρωπο που μια ζωή «έχει ασκηθεί στον γραπτό λόγο», καταλαβαίνει πολύ καλά δηλαδή τις παρερμηνείες που μπορεί να προκαλέσει.
Ενας τρόπος να τις αποφύγεις είναι ακριβώς να μπεις στη θέση του άλλου, να προσπαθήσεις να καταλάβεις πώς θα νιώσει διαβάζοντας ότι «δεν θέλω να πω ότι οι ξένοι είναι και ληστές» ή ότι στην Κυψέλη «κάπως πρέπει να μοιραστούν οι χώροι» - μεταξύ ξένων και ντόπιων, εννοείται. Ελλειψη ευαισθησίας;
Ειδικά αυτό το ζήτημα του χώρου, πάντως, φαίνεται ότι δημιουργεί πολλές παρεξηγήσεις. Υπερ-εθνικιστής σχολιαστής θεώρησε αίφνης καλό να προτρέψει «να τα μαζέψουν και να φύγουν» -φαντάζομαι από την Ελλάδα- όσους δεν είδαν με καλό μάτι την πρωτοβουλία των ναυτικών δοκίμων το βράδυ της Ανάστασης να τραγουδήσουν τον εθνικό ύμνο. Τους κατηγόρησε μάλιστα ότι «ντρέπονται» που είναι Ελληνες, λες και μόνο η δική του εκδοχή για την ενέργεια αυτή των δοκίμων ήταν εθνικά επιτρεπτή. Κάθε άλλη συνεπάγεται εξοστρακισμό. Ποιος καπηλεύεται τι;
Να μη φανταστούμε ωστόσο ότι η δυσανεκτικότητα είναι μίας ιδεολογικής απόχρωσης. Πριν από λίγες ημέρες, σε μια μνημειώδη συνέντευξή του ο κ. Μανόλης Γλέζος εκφράζοντας τη διαφωνία του με τις απόψεις του ΚΚΕ για την Ευρώπη είχε αναρωτηθεί: «Αν το ΚΚΕ δεν πιστεύει στην Ευρώπη των λαών και στην Ευρωπαϊκή Ενωση, γιατί δεν φεύγει από την Ελλάδα;»! Ανάλογη δε άποψη -για τους «μνημονιακούς» ωστόσο- είχε εκφράσει πριν από τις εκλογές και ο κ. Τσίπρας.
Φραστικές απροσεξίες ή μήπως μια βαθύτερη νοοτροπία για το πώς αντιλαμβανόμαστε την πολιτική και τη δημοκρατία; Πριν από μερικές δεκαετίες, σε ένα από τα πιο σημαντικά δοκίμια πολιτικής επιστήμης -«Σε Υπεράσπιση της Πολιτικής» του Μπέρναρντ Κρικ- υπήρχε ένα ειδικό κεφάλαιο για την προστασία της Πολιτικής απέναντι στη Δημοκρατία. Ο συγγραφέας είχε στο μυαλό του μια δημοκρατία ακριβώς σαν και τη δική μας, η οποία νοείται μόνο ως επικράτηση της δικής μας και μόνο της δικής μας άποψης.
Η έννοια της πολιτικής ως διαδικασίας διαλόγου και συμβιβασμού, που είναι και όρος κάθε πολιτισμένης συνύπαρξης, αμφισβητείται στην ουσία της. Η κρίση, βλέπετε, εκτός από τα προβλήματα της οικονομίας έβγαλε στην επιφάνεια και τις πιο κακές πλευρές του εαυτού μας!

ΕΘΝΟΣ 9/5/13

Το στοίχημα του ΟΠΑΠ

Το άνοιγμα του στοιχήματος και η νομιμοποίηση των ανταγωνιστριών του ΟΠΑΠ είχαν προφανώς δημιουργήσει ένα εντελώς διαφορετικό τοπίο, επιτρέποντας, αν όχι επιβάλλοντας και την ιδιωτικοποίηση του Οργανισμού. Η κατοχύρωση, ωστόσο, της μονοπωλιακής του θέσης που πέτυχε η κυβέρνηση προκειμένου να αυξήσει το τίμημα της πώλησής του άλλαξε, βέβαια, τα πράγματα.
Γιατί, αν δεν υπάρχει κανένας λόγος ο τζόγος να είναι κρατικός, άλλο τόσο δεν υπάρχει λόγος -τουλάχιστον όχι χωρίς πολλαπλές δικλίδες ασφαλείας- ένα μονοπώλιο να είναι ιδιωτικό.
Και ως προς την οικονομική πλευρά του ζητήματος είναι αλήθεια ότι η επιβολή φόρου 30% στα μεικτά κέρδη διασφαλίζει, ίσως και με το παραπάνω, τα δημόσια έσοδα. Η επιχειρηματολογία ότι τα κέρδη θα μπορούσαν να διατεθούν για την ενίσχυση των ασφαλιστικών ταμείων είναι μόνο για τη δημιουργία εντυπώσεων. Κάθε χρόνο πάνω από 15 δισεκατομμύρια κρατικών ενισχύσεων πηγαίνουν στα Ταμεία - οι μερικές εκατοντάδες του ΟΠΑΠ δεν αλλάζουν την εικόνα. Ετσι κι αλλιώς τα δημόσια έσοδα είναι ενιαία, δεν προκατανέμονται και σε συνθήκες ελλείμματος ό,τι πάει στα Ταμεία λείπει από κάπου αλλού.
Την ίδια στιγμή, ωστόσο, δεν μπορεί να μην επισημανθεί ότι ο ΟΠΑΠ είναι ο μεγαλύτερος διαφημιζόμενος στον δημόσιο τομέα, μοιράζοντας κάθε χρόνο πολλά εκατομμύρια ευρώ. Στο παρελθόν πολλές φορές τα εκατομμύρια αυτά είχαν αξιοποιηθεί για τις «δημόσιες σχέσεις» της κυβέρνησης ή συνηθέστερα για τις δημόσιες σχέσεις του αρμόδιου υπουργού.
Είχε, μάλιστα, αποκαλυφθεί -την περίοδο του κ. Κ. Καραμανλή- ότι ένα λαθρόβιο έντυπο, ιδιοκτησίας ενός όψιμου επικριτή του συστήματος, είχε χρηματοδοτηθεί με ποσά υπέρδιπλάσια από όλες τις άλλες εφημερίδες που είχαν βέβαια πολλαπλάσια κυκλοφορία. Ποτέ δεν μάθαμε γιατί και με ποια ενδεχομένως ανταλλάγματα, μια και κανείς δεν λογοδότησε για το σκάνδαλο.
Με αυτή την έννοια η αφαίρεση αυτής της δυνατότητας από την κυβέρνηση θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως θετική εξέλιξη. Και πάλι, ωστόσο, αν δεν είναι επιθυμητό η κυβέρνηση να επηρεάζει με αθέμιτα μέσα την κοινή γνώμη, το ίδιο ισχύει και για τους ιδιώτες. Προφανώς κάθε ανώνυμη εταιρεία, είτε ανήκει σε ιδιώτη ειτε στο Δημόσιο, πρέπει να είναι ελεύθερη να διαμορφώνει την επικοινωνιακή της στρατηγική όπως αυτή νομίζει - ιδίως σε έναν τομέα όπου τα κέρδη είναι σε άμεση συνάρτηση με τη διαφήμιση.
Από την άλλη πλευρά στα πλαίσια της περίφημης «εταιρικής διακυβέρνησης», της χρηστής διοίκησης δηλαδή, κάθε απόφαση θα πρέπει να λαμβάνεται με πλήρη διαφάνεια και να μπορεί να αιτιολογηθεί.
Για να είμαστε δίκαιοι, το θέμα δεν αφορά μόνο, ίσως ούτε καν κατ' εξοχήν, τον ΟΠΑΠ. Η κρατική διαφήμιση αλλά και οι όροι που ίσχυαν για τις διαφημίσεις των εταιρειών υπήρξαν ανέκαθεν αντικείμενο πολιτικού επηρεασμού. Μόλις πρόσφατα, για παράδειγμα, και ύστερα από βέτο της τρόικας, καταργήθηκε η υποχρέωση των επιχειρήσεων να δημοσιεύουν ισολογισμούς σε εφημερίδες οι οποίες στην κυριολεξία ζούσαν από το έσοδο αυτό.
Η έκρηξη του Ιντερνετ φάνηκε προς στιγμήν ότι θα αλλάξει τα πράγματα προς το καλύτερο, γρήγορα ωστόσο αποκτήσαμε σάιτ ειδικευμένα στον εταιρικό εκβιασμό και στο μαύρο χρήμα. Προσθέστε από δίπλα τις εκτεταμένες ιδιωτικοποιήσεις της τελευταίας εικοσαετίας και την εκτίναξη (προ κρίσης) της διαφημιστικής δαπάνης και το μείγμα της διαφθοράς μπορεί να γίνει εκρηκτικό. Ιδίως σε μια χώρα όπως η Ελλάδα, όπου η έννοια του ελεύθερου ανταγωνισμού παραμένει άγνωστη!

ΕΘΝΟΣ 8/5/13

Τα παιδία παίζει

Ενας παλιός μεσίτης συνήθιζε να λέει ότι ποτέ δεν αγόραζε σπίτι από όσους το είχαν χτίσει μόνοι τους, με τον ιδρώτα του προσώπου τους. Προτιμούσε πάντα τους κληρονόμους που το θεωρούσαν χάρισμα, το αποχωρίζονταν ευκολότερα και του το έδιναν κατά κανόνα φθηνότερα. Συνήθως, κάτω από την αξία του. Το θυμήθηκα τις τελευταίες μέρες παρακολουθώντας τον καβγά του κ. Βαγγέλη Βενιζέλου με τον κ. Γιώργο Παπανδρέου. Εναν καβγά καταστροφικό για το ΠΑΣΟΚ και αυτοκτονικό για τα δύο ηγετικά του στελέχη.
Προφανώς, ο κ. Βενιζέλος είχε κάθε δικαίωμα να ζητήσει έλεγχο των οικονομικών. Στις σημερινές συνθήκες, με τους πολίτες οργισμένους για την κακοδιαχείριση στα κόμματα και με δεδομένη τη μαύρη τρύπα στο ΠΑΣΟΚ, ήταν στοιχειώδης κατοχύρωση της διαφάνειας αλλά και πράξη αυτοπροστασίας. Ο κ. Παπανδρέου δεν θα είχε το παραμικρό ηθικό δικαιώμα να διαμαρτυρηθεί ακόμα και αν ο ίδιος ή στενοί του συνεργάτες έβγαιναν εκτεθειμένοι.
Από εκεί και πέρα, ωστόσο, η απόσταση μέχρι τις διαρροές για δήθεν ταξίδια που κόστισαν 200.000 ευρώ είναι μεγάλη. Και, βέβαια, επέτρεψε στον κ. Παπανδρέου να θεωρήσει ότι η όλη επιχείρηση δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια ακόμα προσπάθεια προσωπικής του σπίλωσης.
Η δικαιολογία που προβάλλεται ότι ήταν κατά κάποιο τρόπο «αντίποινα» στην εικαζόμενη υπονόμευση του κ. Βενιζέλου από νεοσύστατη τάση μέσα στο ΠΑΣΟΚ ελάχιστα βοηθά.
Πρώτον, διότι ακόμα και ο κ. Παπανδρέου, που είναι γνωστός για τις λάθος επιλογές συνεργατών, δύσκολα θα μπορούσε να επιλέξει τον κ. Καρχιμάκη για τοποτηρητή του. Δεύτερον, γιατί, αν ο κ. Βενιζέλος θεωρεί ότι έχει πολιτικό πρόβλημα στο κόμμα, θα έπρεπε να το επιλύσει πολιτικά. Οχι με διαρροές και χτυπήματα κάτω από τη μέση.
Αυτά, ωστόσο, συμβαίνουν στην πολιτική. Πάντα υπάρχουν καλοθελητές, βασιλικότεροι του βασιλέως, που τα κάνουν θάλασσα. Το πραγματικά ανησυχητικό είναι ότι οι δύο άνδρες είχαν κατ' ιδίαν συνάντηση και δεν κατάφεραν να τα βρουν. Οχι μόνο δεν κατάλαβαν ποιο είναι το (κοινό) προσωπικό τους συμφέρον, αλλά έπραξαν το ακριβώς αντίθετο. Πιο σίγουρος δείκτης πολιτικής σύγχυσης και έλλειψης προσανατολισμού δεν υπάρχει!
Ο κ. Βενιζέλος, λένε, εξετάζει το ενδεχόμενο να αφήσει το ΠΑΣΟΚ και τον πρώην πρόεδρό του να βουλιάξουν στα σκάνδαλα και μαζί με την πλειονότητα των βουλευτών να φτιάξουν νέο φορέα. Κωμικά πράγματα, δηλαδή. Λες και το ΠΑΣΟΚ ή όποιος φορέας το διαδεχθεί θα άντεχε μετά τον Ακη ένα ακόμα οικονομικό σκάνδαλο. 'Η, πολύ περισσότερο, λες και ο κ. Βενιζέλος θα έβγαινε από αυτό ως λευκή περιστερά. Αυταπάτες.
Οσο για τον κ. Παπανδρέου θα ήταν αστείο να μην καταλαβαίνει πόσο έχει ανάγκη τη στήριξη του ΠΑΣΟΚ τη στιγμή που όλοι, άσπονδοι φίλοι και αντίπαλοι, τόσο πολύ θέλουν να γίνει το εξιλαστήριο θύμα για όσα μας έχουν συμβεί.
Το ακόμα χειρότερο είναι ότι αυτά συμβαίνουν την ώρα που το ΠΑΣΟΚ, στα πλαίσια της τρικομματικής, έχει δικαιωθεί πλήρως. Σαμαράς και Κουβέλης, ό,τι και αν λένε, έχουν έρθει στις θέσεις του. Αντί να αξιοποιήσει, ωστόσο, αυτή την πολιτική του παρακαταθήκη, παίζει το παιχνίδι των αντιπάλων του. Επιτρέπει στον κ. Σαμαρά να εμφανίζεται ως ο κατ' εξοχήν υπερασπιστής του ευρώ και της ευρωπαϊκής προοπτικής και στον κ. Κουβέλη ως ο εν δυνάμει εκφραστής της Κεντροαριστεράς.
Στους οπαδούς του ΠΑΣΟΚ, πάλι, είναι σαν να λένε «εμείς οι δυο ξοφλήσαμε, ας έρθει κάποιος τρίτος να σώσει την παράταξη». Ας μην το αποκλείουμε πια!

ΕΘΝΟΣ 6/5/13