Διασυρμος μεχρι θανατου

Η κριτική, η ανελέητη κριτική για τα κακώς κείμενα όπως και η κριτική σε πρόσωπα για τις απόψεις ή για τις συμπεριφορές τους αποτελεί προφανώς δικαίωμα και συστατικό στοιχείο της δημοκρατίας. Θα πρέπει ωστόσο να αναρωτηθούμε αν υπάρχει μια γραμμή που διαχωρίζει την κριτική από τον διασυρμό, την επιβεβλημένη τιμωρία από τη διαπόμπευση και την ηθική εξόντωση ενός ατόμου. Μια αυτοκτονία βέβαια δεν προσφέρεται ποτέ για δημόσιο σχολιασμό. Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική και κάθε άνθρωπος κουβαλά τον δικό του σταυρό που όλοι εμείς οι υπόλοιποι ούτε γνωρίζουμε ούτε έχουμε δικαίωμα να μάθουμε.
Από την άλλη πλευρά το κλίμα των ημερών ή μάλλον των τελευταίων χρόνων επιβάλλει να ξανασκεφτούμε αυτοκριτικά τα ήθη που έχουν επικρατήσει στον δημόσιο διάλογο και τις επιπτώσεις που έχουν στην πολιτική μας ζωή.
Το να ζητά φυσικά κανείς νηφαλιότητα και μέτρο στις συνθήκες που περνάμε είναι μια τρελή πολυτέλεια. Εμείς όμως έχουμε φτάσει στο άλλο άκρο, όπου ακόμα και πολιτικοί αρχηγοί υιοθετούν την κάθε τερατολογία που μπορούν να επινοήσουν.
Τεκμήριο της αθωότητας; Αστεία πράγματα. Και τα πιο τρελά σενάρια υιοθετούνται ως πραγματικότητα και η παραμικρή υπόνοια θεωρείται ικανή να οδηγήσει σε αιτήματα για παραίτηση και τιμωρία. Η αρχή ότι οι κατηγορίες δεν ισχύουν αν δεν αποδειχθούν έχει πλήρως αντιστραφεί: στην Ελλάδα πρέπει να αποδεικνύεται η αθωότητα.
Το ίδιο και χειρότερα με την αίσθηση της αναλογικότητας - την ανάγκη δηλαδή η κριτική και η τιμωρία που υφίσταται ο εγκαλούμενος από τη δημόσια έκθεσή του να είναι ανάλογες της βαρύτητας του «εγκλήματός» του. Πολιτικές αβλεψίες αντιμετωπίζονται ως φόνοι εκ προμελέτης και οδηγούν σε οκτάστηλους τίτλους χολής. Πήρε ο Βενιζέλος τη λίστα στο αρχείο του; Μα προφανώς εκβίαζε τους καταθέτες σαν κοινός απατεώνας. Ποιος νοιάζεται για στοιχεία.
Και βέβαια η διαπόμπευση δεν σταματά ούτε όταν ο κατηγορούμενος οδηγηθεί στη Δικαιοσύνη. Οταν πια ζει το προσωπικό του δράμα και μαζί το ζει η οικογένειά του ή τα παιδιά του, ευάλωτος και αδύναμος. Οταν θα αναλογίζεται ενδεχομένως τις συνέπειες των πράξεών του και θα έχει μπροστά του τον δύσκολο αγώνα να υπερασπιστεί τον εαυτό του.
Επιλεκτικές ευαισθησίες θα αντιτείνουν ορισμένοι. Γιατί δεν ασχολιόμαστε με τις άλλες αυτοκτονίες απελπισμένων ανθρώπων που έχουν βρεθεί σε αδιέξοδο λόγω της κρίσης; Σωστά. Θα κάνουμε όμως συμψηφισμό θανάτων; Κάθε αυτοκτονία αποτελεί μια τραγωδία από μόνη της και οφείλουμε να τη σεβαστούμε.
Εκτός και αν όντως αναζητούμε τον συμψηφισμό. Αν ο στόχος δεν είναι να αναζητηθούν οι όποιοι ένοχοι και να τιμωρηθούν, αλλά να βρούμε κάποια εξιλαστήρια θύματα για να τιμωρηθεί το πολιτικό σύστημα και να ικανοποιηθεί η οργή του πλήθους.
Αν κρίνουμε από τα σχόλια στις ηλεκτρονικές σελίδες των εφημερίδων και στα λογής λογής μπλογκ που κυκλοφορούν, πρόκειται για μια ευρύτατα διαδεδομένη αντίληψη. Ποτέ όμως δεν έχουμε σκεφτεί τις επιπτώσεις της.
Γιατί βέβαια πρόκειται για φαύλο κύκλο. Οσο περισσότεροι ένοχοι ?πραγματικοί ή φανταστικοί- τόσο περισσότερο εμπεδώνεται η αντίληψη ότι όλοι τα πιάνουν και τόσο περισσότερους νέους ενόχους αναζητούμε. Μια διαδικασία χωρίς τέλος που δεν δίνει καμία λύση.
Το ακόμα σοβαρότερο πρόβλημα, ωστόσο, είναι ότι μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα που συχνά καταντά κυνήγι μαγισσών, κανένας σοβαρός, νέος, επιτυχημένος στον τομέα του δεν έχει τη διάθεση να ασχοληθεί με την πολιτική. Μετά φωνάζουμε για την ανανέωση της πολιτικής ζωής!

ΕΘΝΟΣ 6/10/12

Παιζουν με την φωτια

Εάν η χθεσινή εισβολή στο Πεντάγωνο είχε γίνει δύο δεκαετίες πριν, πρώτη η Αριστερά θα είχε βγάλει ανακοινώσεις καταδικάζοντας την προβοκάτσια των εχθρών της Δημοκρατίας. Σήμερα όχι μόνο δεν το έκανε, αλλά αντιθέτως το χαρακτηρίζει δημοκρατικό δικαίωμα και πρωτοστατεί στην υπεράσπιση των συνδικαλιστών που θεώρησαν τους χώρους του Γενικού Επιτελείου πεδίο ταξικών αγώνων. Για τους παλιότερους, όσους διατηρούν μνήμες από την εποχή της χούντας, η στάση αυτή θα πρέπει να αποτελεί την επιτομή της αφροσύνης.
Είναι αυτή η άποψη της πλειοψηφίας; Δεν είναι καθόλου βέβαιο. Οχι μόνο γιατί ήδη ένα μεγάλο ποσοστό των ψηφοφόρων, σχεδόν το 10%, επιλέγει να ψηφίσει ένα νεοναζιστικό κόμμα όπως η Χρυσή Αυγή. Αλλά και γιατί για πολλούς Ελληνες πολίτες η Δημοκρατία είναι ένα πουκάμισο αδειανό που χρησιμοποιήθηκε από ορισμένους σαν μέσο προσωπικού πλουτισμού.
Φυσικά δεν το παραδέχονται. Γιατί συγχέουν, ενδεχομένως συνειδητά, την έννοια της Δημοκρατίας ως πολίτευματος -που στηρίζεται στον σεβασμό του νόμου και στις θεσμοθετημένες διαδικασίες- με τη Δημοκρατία της πλειοψηφίας, η οποία μάλιστα προσδιορίζεται από τον αριθμό των ατόμων που βγαίνουν στους δρόμους.
Γι' αυτούς τους μονίμως αγανακτισμένους -κάποιοι από τους οποίους είναι και ευκαιριακά αγανακτισμένοι μόνο και μόνο για να γίνουν αρεστοί- όλα αυτά τα τυπικά, που για μας αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτισμένης συνύπαρξης, δεν είναι παρά προσχήματα για να μην ακούγεται η γνήσια φωνή του λαού.
Να προσπαθήσουμε να μπούμε στη θέση τους. Η Δημοκρατία μας πολλές φορές μοιάζει πράγματι με κενό γράμμα. Ο νόμος περί ευθύνης υπουργών, ο νόμος για τις προεκλογικές δαπάνες, η τακτική των κομμάτων να αλλάζουν προσωπεία ανάλογα με το αν βρίσκονται στην κυβέρνηση ή στην αντιπολίτευση, όλα φαίνονται υποκριτικά, ένα παιχνίδι ρόλων που κρύβει την πραγματική εξουσία.
Όμως σε αυτό το παιχνίδι πήραμε όλοι μέρος. Στη διάρκεια της μεταπολίτευσης έγιναν σεισμικές αλλαγές στην ελληνική κοινωνία. Και μόνο ο αριθμός των νέων που πηγαίνουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση θα ήταν αρκετός για να μιλήσουμε για έναν διαφορετικό κόσμο. Το ίδιο με τους αγρότες, την Υγεία, τους υπαλλήλους του Δημοσίου, τις υποδομές. Κι αυτά δεν έγιναν από μόνα τους. Ολοι εμείς τα κάναμε.
Θα έπρεπε να μπορούσαν όλοι οι Ελληνες να παρακολουθήσουν από κάποια γωνιά τις εργασίες του ελληνικού Κοινοβουλίου για να συνειδητοποιήσουν τη δύναμη που έχουν πάνω στους βουλευτές οι συνδικαλιστές και οι εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης ή επαγγελματικών ομάδων. Ναι, κάποιοι πλούτισαν, η δυναμική της κοινωνίας ωστόσο ήταν πολύ ευρύτερη. Αυταπατάται όποιος δεν θέλει να το καταλάβει.
Το πρόβλημα είναι ότι οι αλλαγές αυτές δεν έγιναν με κριτήριο το γενικό συμφέρον, αλλά από την αρχή ήταν το άθροισμα επιμέρους επιδιώξεων. Ετσι φτάσαμε στο σημερινό αδιέξοδο κι είμαστε πια υποχρεωμένοι να κάνουμε αλλαγές που πονάνε.
Το πώς θα τις κάνουμε είναι στο χέρι μας. Και δυστυχώς η χθεσινή εικόνα του αρχηγού ΓΕΕΘΑ, περικυκλωμένου από απεργούς να τους κάνει έκκληση να φύγουν, δείχνει πως όχι μόνο δεν έχουμε μάθει από τα λάθη του παρελθόντος, αλλά είμαστε πάντοτε έτοιμοι να τα επαναλάβουμε.
Το μόνο παρήγορο είναι πως από τους 1.200 εργαζομένους στα ναυπηγεία, στην εισβολή πήραν μέρος κάτω από 300. Και ότι οι συμπλοκές μέσα στο Γενικό Επιτελείο θα ξύπνησαν ορισμένους, που θα κατάλαβαν πόσο εύκολα μπορεί να ξεφύγουν τα πράγματα σε επικίνδυνες ατραπούς. Τα παραδείγματα άλλωστε στη γειτονιά μας δεν λείπουν!

ΕΘΝΟΣ 5/10/12

Για ολα φταιει η ... Κερατεα

Σταχυολογώντας από το δελτίο της βίας των τελευταίων 24ώρων. Επίθεση αντιεξουσιαστών με μολότοφ στο Αστυνομικό Τμήμα Ακροπόλεως. Συμπλοκή αντιεξουσιαστών- χρυσαυγιτών στον Αγιο Παντελεήμονα με τραυματίες και 15 συλλήψεις. Σύγκρουση ΜΑΤ με κατοίκους και χρυσαυγίτες στη Δράμα για το κέντρο φιλοξενίας μεταναστών.
Αυτή η τελευταία -οι εικόνες δηλαδή που είδαμε στην τηλεόραση- προκαλούσε εντύπωση. Καταρχήν για το μίσος με το οποίο οι χρυσαυγίτες επετίθεντο στα ΜΑΤ. Διαλαλούν δεξιά και αριστερά ότι έχουν τα Σώματα Ασφαλείας κορώνα στο κεφάλι τους, αν δεν είχαν όμως τα μαύρα μπλουζάκια και τα ξυρισμένα κεφάλια δεν θα τους ξεχώριζες από τους αναρχικούς.
Κι εκείνος ο κάτοικος με το αγροτικό που έβγαλε την καραμπίνα και άρχισε να ρίχνει στον αέρα; Τι ήταν αυτό που τον εξόργισε τόσο; Πόσο δυσανάλογη είναι η αντίδραση έστω και αυτών των 50 ή 100 που συγκεντρώθηκαν με το «πρόβλημα», τη δημιουργία δηλαδή του κέντρου.
Μου θύμισαν, σε μικρογραφία, τις άλλες διαμαρτυρίες των κατοίκων της Κερατέας που πετούσαν μολότοφ στα περιπολικά και τις πυροσβεστικές που επιχειρούσαν να τους συγκρατήσουν.
Και εδώ ειρωνεία της τύχης: έναν μόλις μήνα μετά το τέλος των επεισοδίων περίμεναν από αυτούς στους οποίους με τόσο μίσος επετίθεντο να τους σώσουν από τις πυρκαγιές που απειλούσαν τα σπίτια τους. Πυρκαγιές που πιθανώς, στον παράδεισο της αυθαιρεσίας, κάποιοι από αυτούς τις είχαν βάλει.
Φταίει η κρίση για όλα αυτά; Ως έναν βαθμό μπορεί, με την έννοια ότι προσφέρει σε κάποιους το άλλοθι που αναζητούσαν. Αλλά βέβαια, το ότι πάνω από δεκαπέντε χρόνια τώρα μια χώρα που θέλει να ανήκει στην Ευρωζώνη δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των σκουπιδιών κάτι δείχνει.
Στην πραγματικότητα βρισκόμαστε μπροστά σε ένα φαινόμενο που αποτελεί ταυτόχρονα σύμπτωμα αλλά -προσοχή- και αίτιο της κρίσης: την αμφισβήτηση της κεντρικής εξουσίας από κάθε είδους ομάδες συμφερόντων.
Εκδηλώνεται πιο χαρακτηριστικά με την εξέγερση τοπικών κοινωνιών σήμερα για τα κέντρα φιλοξενίας, χθες για τα κέντρα θεραπείας εξαρτημένων ατόμων ή για τη δημιουργία χωματερών. Δεν περιορίζεται όμως σ' αυτές.
Γιατί τι άλλο από αμφισβήτηση της κεντρικής εξουσίας είναι για παράδειγμα η εξέγερση μιας δυναμικής μειοψηφίας των πανεπιστημιακών που κατάφεραν να ακυρώσουν έναν νόμο που ψηφίστηκε από τα δύο τρίτα της Βουλής; Ή πάλι η εξέγερση των φαρμακοποιών που αρνήθηκαν να εφαρμόσουν τον νόμο για το άνοιγμα του επαγγέλματός τους και ως τώρα το έχουν καταφέρει;
Προφανώς όλοι μας έχουμε το δικαίωμα να διαμαρτυρόμαστε για ό,τι θεωρούμε ότι μας θίγει. Οταν όμως μια κοινωνία φτάνει ουσιαστικά να ακυρώνει τη νομοθετική και την εκτελεστική εξουσία, τότε υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Οχι απλώς «νόμου και τάξης». Αλλά αδυναμίας του κράτους να επιτελέσει βασικές λειτουργίες, απαραίτητες για τη διασφάλιση στοιχειώδους κοινωνικής δικαιοσύνης.
Όταν οι κάθε είδους ομάδες συμφερόντων κυριαρχούν, τότε την πληρώνουν οι αδύνατοι και το δημόσιο συμφέρον υποτάσσεται στο ιδιωτικό, που μπορεί και επιβάλλει τους όρους του.
Με αυτή την έννοια η ακύρωση του κράτους -και μπορεί να συζητάμε επ' άπειρον για το ποιος φταίει, η κοινωνία ή οι πολιτικοί, η κότα ή το αβγό- μας οδήγησε στην κρίση. Και σε μεγάλο βαθμό μας εμποδίζει να βγούμε από αυτή. Γιατί από λιτότητα χορτάσαμε. Τις μεταρρυθμίσεις τις περιμένουμε ακόμα!

ΕΘΝΟΣ 3/10/12

Η λιστα που ξεχασαν

Ο Βαγγέλης Βενιζέλος θα μπορούσε να θεωρηθεί ο πιο προικισμένος πολιτικός της γενιάς του. Εξυπνος, πνευματώδης, με ευρεία εγκυκλοπαιδική μόρφωση και καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου από νεαρή ηλικία, είχε όλα τα εφόδια για να πρωταγωνιστήσει στην πολιτική σκηνή. Σήμερα όμως δίνει μάχη για την πολιτική του επιβίωση.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Η εκλογή του στη θέση του προέδρου του Κινήματος ήταν το επιστέγασμα μιας πολιτικής διαδρομής στη διάρκεια της οποίας χειρίστηκε κρίσιμα ζητήματα σε όλους σχεδόν τους τομείς της κυβέρνησης.
Υπήρξε κυβερνητικός εκπρόσωπος επί Ανδρέα Παπανδρέου και διαδοχικά υπουργός Ανάπτυξης, Μεταφορών, Πολιτισμού, Δικαιοσύνης, Εθνικής Αμυνας και Οικονομικών. Είναι με δυο λόγια ένας από τους λίγους Ελληνες πολιτικούς με τόσο άμεση και βαθιά γνώση για το πώς λειτουργεί το κράτος.
Στην τελευταία κυβερνητική θέση που κατείχε είχε εκπλήξει τους συνεργάτες του για την παροιμιώδη αντοχή του στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα αλλά και για την ταχύτητα με την οποία μπόρεσε να μπει στον ρόλο του και να χειριστεί οικονομικά θέματα με τα οποία δεν είχε προηγούμενη εξοικείωση. Και βέβαια πολύ πριν εκλεγεί αρχηγός κυριαρχούσε στα κυβερνητικά και τα κομματικά όργανα, χάρη στην έντονη προσωπικότητά του, στην αυτοπεποίθηση που έχει -κάποιοι πιστεύουν ότι φτάνει στα όρια της αλαζονείας- αλλά φυσικά και στη βαρύτητα των ευθυνών που είχε αναλάβει.
Για πολλούς στο ΠΑΣΟΚ αυτή η τελευταία θητεία του στο υπουργείο των Οικονομικών αποτελεί και τη δικαίωσή του. Οχι τόσο για τους χειρισμούς του - άλλωστε έχει επικριθεί για το πώς έδιωξε την τρόικα από το γραφείο του το καλοκαίρι του '11, με αποτέλεσμα να δυσκολέψει δραματικά η θέση της χώρας. Οσο για το ότι αυτός σήκωσε το μεγαλύτερο βάρος της υπεράσπισης μιας αντιδημοφιλούς πολιτικής τόσο στη Βουλή όπου συγκρούστηκε σκληρά με τον κ. Τσίπρα όσο και στην κοινωνία. Και διαμόρφωσε στην πραγματικότητα το πολιτικό πλαίσιο πάνω στο οποίο στηρίζεται η σημερινή κυβέρνηση.
Η δικαίωση αυτή εκφράστηκε με την ομόφωνη ουσιαστικά εκλογή του στην αρχηγία του ΠΑΣΟΚ. Ηταν η απόλυτη ανατροπή του 2007 όταν είχε δεχθεί σκληρή κριτική ακόμα και από φίλους του για το πώς χειρίστηκε τότε την υποψηφιότητά του. Πολλοί είχαν υποστηρίξει πως ο χαρακτήρας του και η υπερβολική του αυτοπεποίθηση τον έκαναν να χάνει τη μεγάλη εικόνα και να υποπίπτει σε παιδαριώδη λάθη. Οπως όταν μπροστά στις τηλεοράσεις είχε αυτοχαρακτηριστεί, φευ πρόωρα, ως «ο μέλλων αρχηγός του ΠΑΣΟΚ».
Την ίδια κριτική δέχεται και σήμερα. Το ζήτημα δεν είναι τόσο το περιεχόμενο της λίστας - αν και γι' αυτό θα πρέπει να περιμένουμε τις ενέργειες που θα γίνουν. Ούτε φυσικά το ότι «ενδεχομένως» εξεβίασε προεκλογικά τους 2.000 καταθέτες της Ελβετίας, όπως περίπου ανοικτά τον κατηγόρησε ο κ. Παπαδημούλης κατά τη γνωστή τακτική της λάσπης στον ανεμιστήρα - χωρίς δηλαδή το παραμικρό στοιχείο.
Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι του διέφυγε - όπως και στον προκάτοχό του- ο εκρηκτικός πολιτικός συμβολισμός της λίστας και ότι κινήθηκε εξωθεσμικά κρατώντας την στο αρχείο του, την ίδια στιγμή που τη χαρακτηρίζει παράνομη. Εμεινε έτσι ανοικτός στην κατηγορία του κουκουλώματος.
Με διαφορετικούς χειρισμούς η λίστα θα μπορούσε να είχε αποτελέσει μια τεράστια πολιτική επιτυχία για την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ. Τώρα αποτελεί μια νάρκη έτοιμη να εκραγεί. Μόνο που αυτή τη φορά δεν διακυβεύεται μόνο το κεφάλι του κ. Βενιζέλου αλλά το ίδιο το μέλλον του ΠΑΣΟΚ.

ΕΘΝΟΣ 4/10/12

Λεφτα στους πλουσιους

Σε πάρα πολλούς έλληνες, ίσως στους περισσότερους, υπάρχει εδραιωμένη η πεποίθηση ότι στη χώρα μας υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά σε ότι αφορά την εκπλήρωση των υποχρεώσεων μας απέναντι στο κράτος. Ένα για τους πλούσιους και ένα για όλους τους υπόλοιπους. Δυστυχώς η πολιτεία και οι πολιτικοί κάνουν ότι μπορούν για να το επιβεβαιώσουν.

Πάρτε για παράδειγμα αυτή την περίφημη λίστα με τους 2000 μεγάλο-καταθέτες την Ελβετία  Την παραλάβαμε με γιορτές και νταούλια και με διαρροές ότι στους πρώτους 20  που ελέγχθηκαν -αυτούς με τα μεγαλύτερα ποσά στο όνομά τους –διαπιστώθηκαν κενά σε σχέση με τις φορολογικές τους δηλώσεις. Θα ακολουθούσαν πρόστιμα και ποινές…

Δυο χρόνια μετά μαθαίνουμε πώς όχι μόνο δεν προχώρησαν οι έρευνες αλλά αντιθέτως το CD με τη λίστα αγνοείται! Και ως συνήθως ο ένας ρίχνει τις ευθύνες στον άλλο.

Έγιναν άνωθεν παρεμβάσεις και σταμάτησαν οι έρευνες; Πιθανότατα όχι. Δύσκολα θα τολμούσε ένας πολιτικός να δώσει τέτοιες οδηγίες σε υπηρεσιακούς παράγοντες και μάλιστα για μια υπόθεση με τόση δημοσιότητα, ρισκάροντας  όχι μόνο πολιτικές αλλά και ποινικές ευθύνες.

Απλώς για μια ακόμα φορά θριάμβευσαν η ανικανότητα, η τσαπατσουλιά και η απουσία θεσμοθετημένων διαδικασιών. Από την πρώτη στιγμή ο υπουργός έκανε λάθος που κράτησε το CD συρτάρι του. Δεν  είναι αυτός ο ρόλος του ούτε είχε τέτοιο δικαίωμα. Και πώς επέλεξε άραγε τους πρώτους 20 για να ελεγχθούν;

Θα έπρεπε να είχε παραδώσει το CD στις αρμόδιες υπηρεσίες και να είχε φροντίσει να του γνωστοποιήσουν τα αποτελέσματα των ερευνών το συντομότερο δυνατόν. Το έκανε με καθυστέρηση, κανείς δεν παρακολούθησε την υπόθεση και βέβαια σήμερα όλοι πιστεύουν ότι υπήρξε συνειδητό κουκούλωμα!

Η λίστα της Ελβετίας είναι μια ψηφίδα μόνο μέσα στον ορυμαγδό των αποκαλύψεων για σκάνδαλα τους τελευταίους μήνες. Αποκαλύψεις που σε αρκετές περιπτώσεις δίνουν την αίσθηση ότι υπηρετούν πολιτικές σκοπιμότητες.

Με αυτή την έννοια η άποψη του πρωθυπουργού ότι ρίχνονται στη δημοσιότητα ονόματα αθώων για να προστατευτούν οι ένοχοι είναι ασφαλώς σωστή.

Όμως δεν είναι αυτή η εντύπωση που μένει στον πολίτη. Αντιθέτως και ανεξάρτητα από  το ποιοι είναι ένοχοι και ποιοι αθώοι αυτό που σοκάρει είναι η αίσθηση ενός διαρκούς πάρτι διαφθοράς , ενός χορού εκατομμυρίων τις διαστάσεις του οποίου ούτε καν υποψιαζόμασταν.

Γι αυτό τον λόγο  δεν αρκούν οι διαβεβαιώσεις για   κατοχύρωση της διαφάνειας που άλλωστε σε μεγάλο βαθμό αποτελούν ευθύνη της δικαιοσύνης. Η κυβέρνηση οφείλει να σηματοδοτήσει και πολιτικά ότι κατανοεί το πρόβλημα και ότι αποτελεί βασική της προτεραιότητα η κοινωνική δικαιοσύνη.

Δυστυχώς δεν το κάνει. Αντιθέτως ορισμένες πρωτοβουλίες της προκαλούν απορίες για τη σκοπιμότητα που υπηρετούν. Όπως για παράδειγμα τα σχέδια που επεξεργάζεται για μείωση του ανώτατου συντελεστή φορολόγησης στο 35%.

Το επιχείρημα ότι έτσι οι φορολογούμενοι θα έχουν κίνητρο να γίνουν πιο ειλικρινείς είναι μάλλον κωμικό: η συντριπτική πλειονότητα των ελεύθερων επαγγελματιών κινείται στα όρια του αφορολόγητου! Δεν είναι το ποσοστό του φόρου για τα εισοδήματα πάνω από 100.000 ευρώ  που τους αποθαρρύνει.

Έτσι κι αλλιώς την ώρα που στη Γαλλία ο ανώτατος συντελεστής πάει στο 75% και στην Ελλάδα κόβονται οι συντάξεις των 1000 ευρώ, είναι λίγο προκλητικό να δίνονται ελαφρύνσεις στα υψηλά εισοδήματα.

Άλλωστε υπάρχουν και κάποιοι που αισθάνονται ότι πληρώντας τον φόρο τους επιτελούν το κοινωνικό τους καθήκον.

ΕΘΝΟΣ 2/10/12

Η γέφυρα και το κουρελόχαρτο

Υπάρχουν δυο τρόποι με τους οποίους θα μπορούσε να αντιμετωπίσει κανείς την προγραμματική  συμφωνία των τριών κομμάτων για τον σχηματισμό της κυβέρνησης. Ο επιεικής, σαν ένα γενικό πλαίσιο στόχων δηλαδή με ορίζοντα τετραετίας. Και ο αυστηρός και κυριολεκτικός. Σαν ένα δεσμευτικό κείμενο μέτρων με το οποίο μπορεί να κρίνει τις επιδόσεις της κυβέρνησης.

Κατά παράδοξο τρόπο ο εκ των συντακτών της Κώστας Σκανδαλίδης επέλεξε αυτό τον δεύτερο τρόπο για να καταλήξει στο εύλογο συμπέρασμα ότι με τις προτάσεις μέτρων που έχουν τεθεί ενώπιον των αρχηγών η προγραμματική συμφωνία έχει γίνει ένα «κουρελόχαρτο».

Το πραγματικό ερώτημα ωστόσο δεν είναι γιατί δεν υλοποίησαν την συμφωνία αλλά γιατί την υπέγραψαν. Γνώριζαν ή θα έπρεπε να γνωρίζουν ότι οι εσωτερικές μας διαπραγματεύσεις, όσους λεονταρισμούς και αν κάνουν, δεν έχουν την παραμικρή σημασία αν τα μέτρα δεν συμφωνηθούν με την τρόικα. Και ότι βέβαια τα περισσότερα από όσα έβαλαν στο «κουρελόχαρτο» δεν ήταν δυνατόν να υλοποιηθούν. Όχι μόνο γιατί δεν θα τα έκαναν δεκτά οι εταίροι μας αλλά και γιατί δεν υπάρχουν αυτά τα περιθώρια στην οικονομία.

Και ο μεν Σαμαράς την εποχή εκείνη θα υπέγραφε και συμβόλαιο με τον Μεφιστοφελή για να γίνει πρωθυπουργός. Η ΔΗΜΑΡ πάλι δεν είχε προλάβει να προσγειωθεί στην πραγματικότητα και μπορεί και να πίστευε ότι θα μπορούσαν να έχουν βρεθεί τα περίφημα ισοδύναμα. Το ΠΑΣΟΚ όμως;

Ο ίδιος ο κ. Βενιζέλος είχε ηγηθεί των διαπραγματεύσεων και γνώριζε από πρώτο χέρι πόσο δύσκολο ήταν να βρεθούν τα 350 εκατομμύρια που έλειπαν τον Μάρτιο. Όχι τα 11.5 δις που χρειαζόμασταν σήμερα. Προς τι λοιπόν αυτή η συμφωνία;

Το πιθανότερο είναι ότι επικράτησαν μικροκομματικού χαρακτήρα υπολογισμοί. Η  ΔΗΜΑΡ έψαχνε μια φόρμουλα συνεργασίας που θα ήταν εύπεπτη για τα στελέχη της . Όσο για το ΠΑΣΟΚ νόμιζε ότι βάζοντας ψηλά τον πήχη θα είχε ένα επιχείρημα για να κάνει κριτική στον πρωθυπουργό ότι δεν είναι καλός διαπραγματευτής.

Πρόκειται για την ενδημική ασθένεια του πολιτικού μας συστήματος. Όπως τα μικρά παιδιά ενδιαφέροντα να ικανοποιήσουν άμεσα τις ανάγκες τους χωρίς να σκέφτονται το αύριο έτσι και οι πολιτικοί μας κινούνται με το σήμερα χωρίς σχέδιο και στρατηγική. Για το βραχυπρόθεσμο όφελος καίνε μακροπρόθεσμα την αξιοπιστία τους.

Υπάρχει ωστόσο και μια δεύτερη ερμηνεία της στάσης του ΠΑΣΟΚ λιγότερο αθώα. Μια εκδοχή που την ασπάζονται αρκετοί μέσα στο κόμμα. Κατ αυτήν ο κ. Βενιζέλος υπέκυψε στις πιέσεις ορισμένων στελεχών του που ενδιαφέρονται να δημιουργήσουν γέφυρες με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Το παράδειγμα της κ. Γιαννακά που προσήλθε αυτόκλητη σε εκδήλωση του ΣΥΡΙΖΑ και της έκλεισαν την πόρτα στο πρόσωπο ουδόλως τους αποθαρρύνει. Και θέλουν να κρατήσουν ανοικτές τις επιλογές τους ώστε να μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο ακόμα και αν υπάρξει ανατροπή του σημερινού πολιτικού σκηνικού. «Εδώ επιβίωσαν πολιτικά πρώην στελέχη στη Στάζι μετά την ενοποίηση της Γερμανίας» έλεγε χαρακτηριστικά πρώην υπουργός. Και  βέβαια επισημαίνουν ότι μετά τις επόμενες εκλογές ο ΣΥΡΙΖΑ, αν καταφέρει να αυξήσει τα ποσοστά του, θα είναι υποχρεωμένος να αναζητήσει συμμαχίες.

Δεν στερείται λογικής μια τέτοια σκέψη. Μόνο που όσοι προσβλέπουν σε μια τέτοια προοπτική στην πραγματικότητα υπονομεύουν τις πιθανότητες της σημερινής κυβέρνησης να πετύχει. Το ότι υπονομεύουν και το δικό τους πολιτικό μέλλον είναι το τελευταίο που μας απασχολεί!

ΕΘΝΟΣ1/10/12

Θεωριες Συνωμοσιας 

Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι ο Γιώργος Παπανδρέου έχει πολιτικές ευθύνες για το πώς αντιμετώ­πι­σε την κρίση το 2009. Υποτίμη­σε το πρόβλημα. Αργησε να πάρει μέτρα. Πρόβαλε μια εικό­να διαφθοράς της χώρας που, ανεξάρτητα από το αν ήταν σω­στή ή όχι, μας έκανε το μαύρο πρόβατο της Ευρώ­πης. Και βέβαια, καθυστέρησε τραγικά στην προώ­θηση των διαρθρωτικών αλλαγών και την αντιμε­τώ­πιση της φοροδιαφυγής. Ολα αυτά όμως με τίπο­τε δεν δικαιολογούν την προσπάθεια ορι­σμένων κύκλων να του αποδώσουν πρόθεση να βλάψει τη χώρα. Αντιθέτως, σήκωσε ένα βάρος για τη διάσωση της οικονομίας που άλλοι το αρνήθηκαν.
Στις επιθέσεις που δέχεται ακολουθείται με συνέπεια η ίδια τακτική εδώ και σχεδόν τρία χρό­νια. Πρώτα εφευρίσκουν κάποια στοιχεία, συνήθως φανταστικά, ενίοτε πραγματικά αλλά διαστρεβλω­μένα ή πάντως ερμηνευμένα λάθος. Με βάση αυτά τα στοιχεία εξαπολύουν μια κατηγορία - όσο πιο εξωφρενική τόσο το καλύτερο. Για παράδειγμα, ότι ο Γιώργος Παπανδρέου μας έβαλε στο μνημόνιο με συνειδητό σχέδιο να πλουτίσουν οι ξένες τράπεζες και να βουλιάξουν τα Ταμεία. Σε επόμενο χρόνο τα στοιχεία διαψεύδονται αλλά βέβαια η είδηση περνάει στα μονόστηλα. Η κατηγορία όμως μένει - ιδίως γι΄ αυτούς που είναι έτοιμοι να πιστέψουν μια συνωμοσιολογική ερμηνεία της κρίσης.
Το τελευταίο κρούσμα εκδηλώθηκε πρόσφατα με αφορμή ερώτηση του Προκόπη Παυλόπουλου στη Βουλή για τις αγοραπωλησίες ελληνικών ομολόγων από ξένες τράπεζες τον πρώτο χρόνο του μνημονίου. Πήραν τα στοιχεία, τα έκοψαν από εδώ, τα έραψαν από εκεί κι έβγαλαν το συμπέρα­σμα: τα ξένα ιδρύματα ξεφορτώθηκαν ομόλογα πάνω από 100 δισεκατομμύρια την ώρα που τα ασφα­λιστικά ταμεία και οι ελληνικές τράπεζες αγόραζαν ομόλογα.
Οπερ έδει δείξαι, που θα έλεγε και ο μαθηματικός μας. Ηταν σχέδιο που εκτελέστηκε εν ψυχρώ και υπολογισμένα για να χρεοκοπήσουν τα Ταμεία μας και να γλιτώσουν τα λεφτά τους οι ξένοι. Το είπε ο Προκόπης, το επανέλαβε η Νάντια Βαλαβάνη του ΣΥΡΙΖΑ, το πήραν φυσικά και οι αρθρογράφοι που παρασύρθηκαν - επίσημα στοιχεία ήταν αυτά. Το πολιτικό συμπέρασμα σαφές: ο Γιώργος Παπανδρέου ενήργησε ως πράκτορας των ξένων συμφερόντων.
Το Διαδίκτυο πήρε φωτιά, οι κατηγορίες υιοθετήθηκαν από όλα αυτά τα μπλογκ που ειδικεύονται στις προφητείες του γέροντα Παΐσιου και στο κυνήγι των μαγισσών και βέβαια ακόμα και καλοπροαίρετοι πολίτες αναρωτήθηκαν αν τουλάχιστον υπάρχει ζήτημα κακής διαχείρισης.
Δέκα ημέρες αργότερα και μετά τον θόρυβο που προκλήθηκε, η Τράπεζα της Ελλάδος αναγκάστηκε να βγάλει ανακοίνωση που βάζει τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Προσοχή: δεν έδωσε διαφορετικά στοιχεία, απλώς δεν έκανε τις ίδιες «παραλείψεις» που έκαναν όλοι οι άλλοι.
Η πραγματικότητα, λοιπόν, είναι ότι στο διάστημα αυτό οι ξένες τράπεζες μείωσαν τα ομόλογα που έχουν στην κατοχή τους όχι κατά 110 αλλά κατά 42 δισεκατομμύρια ευρώ. Από αυτά όμως περίπου 35 δισ. αφορούν λήξεις ομολόγων που δεν αντικαταστάθηκαν γιατί βέβαια το ελληνικό Δημόσιο δεν είχε πια πρόσβαση στις διεθνείς αγορές χρήματος.
Στο ίδιο διάστημα τα ομόλογα που είχαν στη διάθεσή τους τα ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία όχι μόνο δεν αυξήθηκαν, αλλά μειώθηκαν. Μόνο οι ελληνικές τράπεζες αύξησαν τα ομόλογα που είχαν στην κατοχή τους και για να στηρίξουν την τιμή τους αλλά και γιατί με ενέχυρο τα ομόλογα μπορούσαν να δανειστούν φτηνά από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Για τον λόγο αυτό πάντως σήμερα πρόκειται να επανακεφαλαιο­ποιηθούν με το πακέτο των 31,5 δισ.
Δεν είναι η πρώτη φορά ωστόσο που ο Γιώργος Παπανδρέου κατηγορείται με αυτόν τον τρόπο. Ανάλογη «καταγγελία» έχει κάνει και ο Πάνος Καμμένος ?ότι είναι έμμισθος μπρόκερ των ξένων- υποστηρίζοντας ότι υποχρέωσε το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο να πουλήσει ελληνικά CDS ?ασφάλιστρα κινδύνου δηλαδή για την περίπτωση χρεοκοπίας- τα οποία αγόρασαν εν συνεχεία ξένες εταιρείες στις οποίες συμμετείχε ο αδελφός του. Από τη συναλλαγή το ελληνικό Δημόσιο έχασε 60 δισ. ευρώ, τα οποία προφανώς κέρδισαν οι ξένοι φίλοι του Γιώργου!
Μόνο στην Ελλάδα, βέβαια, θα μπορούσε κανείς να υποστηρίξει μια τέτοια ασυναρτησία. Αρκεί να επισημάνουμε ότι το σύνολο των ασφαλίστρων που ενεργοποιήθηκαν μετά το κούρεμα δεν ξεπέρασε τα 2 δισ. Επιπλέον, η απόφαση του ΤΤ να πουλήσει τα δικά του ασφάλιστρα είχε ληφθεί και υλοποιηθεί στο μεγαλύτερο μέρος της πριν από τις εκλογές. Και βέβαια αν κάποιος ήθελε να αγοράσει ασφάλιστρα δεν χρειαζόταν να αγοράσει από το ΤΤ, πωλούνταν ελεύθερα στις διεθνείς αγορές. Κι όμως, αυτό το ζήτημα, που αποτελεί και αντικείμενο δικαστικής έρευνας, βρίσκεται σε εκκρεμότητα για πάνω από έναν χρόνο!
Στην ίδια κατηγορία των φανταστικών αποκαλύ­ψεων μπορεί φυσικά κανείς να εντάξει και μια σειρά από άλλες καταγγελίες. Οπως για παρά­δειγ­μα ότι δεν δανειστήκαμε από την Κίνα ή τη Ρωσία που προσφέρθηκαν να το κάνουν. Πέρα από το ότι τέτοιες προσφορές δεν υπήρξαν -αντίθετα τουλά­χι­στον από την πλευρά της Ρωσίας φαίνεται ότι υπήρ­ξε ρητή άρνηση- θα πρέπει να έχει κανείς από­λυτη άγνοια των μεγεθών για να πιστεύει ότι μπο­ρούσε ποτέ μια χώρα να δώσει τέτοια χρήματα. Η Κύπρος προσπάθησε να πάρει δάνειο 5 δισ. από τη Ρωσία και απέτυχε. Οχι τα 110 δισ. του μνημονίου.
Τι εξυπηρετούν, λοιπόν, όλα αυτά; Είναι η εκδίκηση των άσπονδων φίλων που περίμεναν εκδουλεύσεις; Είναι απλώς το άλλοθι όσων επιμένουν να μη θέλουν να δουν το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε ως χώρα; Κανείς δεν ξέρει. Το βέβαιο είναι ότι το μόνο που επιτυγχάνουν είναι να δηλητηριάζουν τον πολιτικό διάλογο!

ΕΘΝΟΣ 30/9/12